Powikłania po ekstrakcji zęba nie są częstym zjawiskiem – najczęściej tkanki goją się dobrze i bez większych problemów. U około 1-4% pacjentów może rozwinąć się jednak suchy zębodół, zwany fachowo poekstrakcyjnym zapaleniem zębodołu. Może pojawić się po ekstrakcji każdego zęba, jednak częściej dotyczy zębów dolnych, w szczególności ósemek (zębów mądrości). Czym jest suchy zębodół, o co warto zadbać, by zapobiec jego powstawaniu i jakie objawy powinny być dla nas alarmujące?
Suchy zębodół: objawy
Objawy suchego zębodołu pojawiają się zazwyczaj po kilku dniach po zabiegu ekstrakcji zęba, najczęściej w ciągu od trzech do pięciu następnych dni, choć mogą wystąpić również później. Są dość charakterystyczne: ciężko jest pomylić je z innym schorzeniem. Objawy suchego zębodołu to:
1. Silny, pulsujący ból w miejscu po usuniętym zębie i w okolicy, promieniujący do skroni, ucha, oczodołu, nieustępujący zazwyczaj po zastosowaniu dostępnych bez recepty słabszych leków przeciwbólowych (takich jak paracetamol lub ibuprofen)
2. Brak skrzepu w zębodole – może być widoczna kość, lub martwicza tkanka
3. Nieprzyjemny zapach z ust
4. Mogą pojawić się zaburzenia odczuwania smaku, odczyn okolicznych węzłów chłonnych
Suchy zębodół – czynniki ryzyka
Istnieją pewne czynniki, które zwiększają ryzyko wystąpienia suchego zębodołu. Należą do nich:
– palenie tytoniu,
– stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych,
– choroby immunologiczne,
– niewystarczająca higiena jamy ustnej,
– wiek powyżej 40 roku życia,
– wystąpienie suchego zębodołu w przeszłości,
– ekstrakcja zęba całkowicie zatrzymanego w strukturach kostnych,
– skomplikowana ekstrakcja zęba.
Jak przebiega leczenie suchego zębodołu?
Leczenie suchego zębodołu trwa zazwyczaj około 7-10 dni i polega w dużej mierze na łagodzeniu dyskomfortu pacjenta za pomocą środków przeciwbólowych. Choć suchy zębodół jest nieprzyjemną dolegliwością, leki skutecznie eliminują dolegliwości, a choroba ma charakter samoograniczający się, co oznacza, że organizm poradzi sobie z nią samodzielnie.
W przypadku suchego zębodołu ból jest dość silny, a leki zawierające paracetamol lub ibuprofen zazwyczaj nie przynoszą spodziewanej ulgi. Wskazane jest więc zastosowanie silniejszego środka: często podawany jest diklofenak, naproksen lub ketoprofen. W przypadku wyjątkowo silnego bólu pacjent może otrzymać słabe opioidy (tramadol, kodeinę).
Same środki przeciwbólowe to jednak za mało, by skutecznie walczyć z suchym zębodołem. W gabinecie stomatolog delikatnie przepłucze zębodół roztworem NaCl, co umożliwi usunięcie zalegających z nim martwiczych resztek. Takie przepłukiwanie zwykle stosuje się raz na dobę – warto pamiętać o tym, że roztwór nie powinien być zimny, nie można też przepłukiwać zębodołu pod wysokim ciśnieniem. Pacjent może samodzielnie, w warunkach domowych, przepłukiwać zębodół za pomocą roztworu jałowego NaCl i strzykawki: szczegółowych instrukcji odnośnie tego, w jaki sposób należy to robić, z pewnością udzieli lekarz stomatolog podczas wizyty.
W niektórych przypadkach stosuje się dodatkowo opatrunki dozębodołowe, gojenie wspomagają również preparaty zawierające np. kwas acetylosalicylowy. Leczenie ogólnoustrojowe nie jest wskazane – chyba, że dojdzie do zakażenia bakteryjnego. Wówczas lekarz powinien zastosować odpowiedni antybiotyk.
Jak zapobiec wystąpieniu suchego zębodołu?
Odpowiednia profilaktyka może uchronić nas przed wystąpieniem suchego zębodołu. Warto zadbać o minimalizację czynników ryzyka, na które możemy mieć wpływ. Można do nich zaliczyć, na przykład, palenie tytoniu – z którego warto zrezygnować przynajmniej na dobę przed i przez dobę po zabiegu.
Ważne jest, by w czasie gojenia ostrożnie dbać o higienę jamy ustnej i unikać jedzenia pikantnego, twardego, lub posiadającego ostre krawędzie, niewskazane jest picie przez słomkę.
Przez 2 godziny po ekstrakcji należy powstrzymać się od spożywania pokarmów i picia napojów.
Jak wygląda suchy zębodół?
Suchy zębodół cechuje się przede wszystkim brakiem skrzepu – który jest naturalną barierą ochronną – w ranie po usuniętym zębie. Zębodół jest więc zupełnie pusty, lub też wypełniony szarą albo brunatną masą, która wydziela nieprzyjemny zapach. W zębodole może być widoczna kość. Charakterystyczna dla suchego zębodołu jest tkliwość okolicznych tkanek.
Suchy zębodół to jedno z powikłań po ekstrakcji zęba. Choć daje nieprzyjemne objawy, nowoczesna stomatologia jest w stanie uporać się z nimi i zapewnić pacjentowi ulgę. Warto zadbać o profilaktyczne działania przed zabiegiem, eliminację czynników ryzyka, a także dokładnie przestrzegać zaleceń stomatologa już po usunięciu zęba – dzięki temu znacznie zmniejszymy ryzyko wystąpienia suchego zębodołu, a rana na pewno zagoi się szybciej.
CZYTAJ TAKŻE: Nadwrażliwość zębów. Jak walczyć z tą przypadłością? >>>